به گزارش اشراف، «فایننشال تایمز» در گزارشی به قلم «جیمز بلیتز» مینویسد: ماه فوریه، هوای آلماتی معمولاً زیر نقطه انجماد است. بنابراین همان طور که ماه جاری، برخی دیپلماتهای طراز اول جهان برای سفر به پایتخت سابق قزاقستان باز هم برای نشست دیگری با ایران در خصوص برنامه هستهای آن، آماده میشوند، بسیاری تا حدودی احساس افسردگی خواهند کرد. البته، نگرانی صرفاً در مورد آب و هوا نیست.
سایت خبری تحلیلی اشراف بدون تایید محتوا و ادعاهای مطرح شده در این گزارش، ترجمه آن را برای اطلاع نخبگان و تصمیم گیران عرصه سیاسی کشور از رویکردها و دیدگاههای اندیشکدههای غربی منتشر میکند.
■آیا تاریخ معینی برای مذاکرهای جدی در نشست ماه جاری تعیین میشود؟ ■
چیزی که موجب تشویش خواهد شد، این است که باز هم بدون پیشرفت در گفتگو با ایران بر سر آمال هستهای آن برای چندین روز در هوای یخبندان این کشور تشکیل جلسه خواهند داد. همان طور که یکی از دیپلماتهای ارشد به من گفت: «بهترین انتظاری که دارم این است که در مورد تاریخ دیگری برای نشست به توافق برسیم. همین.»
اگر طبق خلاصه دستورالعمل این نشست که قبلاً تهیه شده است قضاوت کنیم به راحتی میتوانیم دریابیم چرا قرار است آلماتی به عنوان صحنه شکست مذاکراتی دیگر به استانبول، بغداد و مسکو بپیوندد. در این نشست ایران با ایالات متحده، انگلیس، فرانسه، روسیه، چین و آلمان دیدار خواهد کرد.
■ بنبست پیش آمده و تحریمها به قوت خود باقی خواهد بود ■
این شش قدرت تحریمهایی بر ایران اعمال کردهاند زیرا نگران هستند ایران درصدد ساخت بمب باشد. اما اگر قرار باشد ایران سازش بر سر برنامه هستهای خود را آغاز کند، این شش کشور از تحریمهای فعلی تقریباً به اندازهای که ایران درخواست میکند نخواهند کاست. در نتیجه، بنبست پیش آمده و تحریمها به قوت خود باقی خواهد بود؛ و ایران کاری که این شش کشور از آن میخواهند، انجام نخواهد داد و تولید اورانیوم 20 درصد غنیشده بیشتر را متوقف نکرده، ذخایر موجود اورانیوم 20 درصد غنیشده را به خارج از کشور ارسال نکرده و کارخانه غنیسازی فردو را تعطیل نخواهد کرد. دست کم، اکثر تحلیلگران انتظار دارند چنین نتیجهای در آلماتی رقم بخورد.
■ ایالات متحده و اتحادیه اروپا، معماران اصلی تحریمهای انرژی و بانکی علیه ایران هستند■
چرا بنبست دیپلماتیک این گونه ادامه دارد؟ و چقدر نگرانکننده است؟ اگر هم اکنون هیچ حرکتی صورت نمیگیرد به این دلیل است که ایالات متحده و ایران تصور میکنند برای سازش کردن تحت فشار نیستند. ایالات متحده و اتحادیه اروپا، معماران اصلی تحریمهای انرژی و بانکی علیه ایران هستند که آسیب جدی بر اقتصاد ایران وارد میکند؛ لذا به ایران خیره شدهاند و مطمئن هستند هر لحظه ممکن است حکومت تسلیم شود.
■ ایران سرسخت است و تصور هم نمیکند نیازی به عقبنشینی باشد■
مشکل این است که ایران سرسخت است و تصور هم نمیکند نیازی به عقبنشینی باشد. بنا به گفته تحلیلگران، به نظر میرسد حکومت به «اقتصاد جنگ» پناه برده و تصور میکند تا حدی میتواند طوفان تحریمها را به نحوی حل و فصل کند. به علاوه، برنامه هستهای، مسئلهای نمادین برای این حکومت است. همان طور که «کلیف کوپچان» عضو اندیشکده یوراسیا، در آخرین یادداشت خود ذکر میکند: «نخبگان حاکم ایران، تعهد عمیقی به برنامه هستهای کشورشان دارند و بعید است محدودیتهای شدید بر آن را بپذیرند.»
■ ایران در برنامه هستهای خود پیش میرود و به مرحلهای که بتواند یک بمب را آزمایش کند، نزدیکتر میشود ■
با این حال، عامل دیگری وجود دارد که هم اکنون به عدم شتاب در مذاکرات میافزاید. باور بر این است که پس از خط و نشانهای زیاد در سال گذشته، اسرائیل در سال 2013 حمله نظامی به راه نخواهد انداخت که تا حدی به این دلیل است که فرماندهان نظامی «بنیامین نتانیاهو»، نخست وزیر اسرائیل، به وی گفتهاند بدون یک دلیل بسیار مناسب، حملهای انجام نخواهند داد. اما در حال حاضر مشکل این نیست. ایران مسلماً در برنامه هستهای خود پیش میرود و به مرحلهای که بتواند یک بمب را آزمایش کند، نزدیکتر میشود. اما ارزیابی کارشناسان طراز اول این است که ایران هنوز در مرحلهای نیست که بتواند برای آزمایش بمب هستهای، آخرین خیز ناگهانی را بردارد بدون اینکه ایالات متحده و اسرائیل زمان داشته باشند از طریق اقدام نظامی مانع این اقدام شوند.
■ ایران میتواند برای تولید اورانیوم تسلیحاتی و آزمایش یک بمب، دهد بدون اینکه کسی مانع شود جهش ناگهانی را انجام ■
نیمه دوم سال 2014، اوضاع متفاوت خواهد بود. در این زمان، برنامه ایران احتمالاً پیشرفتهتر خواهد بود. ایران میتواند کاملاً در موقعیتی قرار گیرد که برای تولید اورانیوم تسلیحاتی و آزمایش یک بمب، آن جهش ناگهانی را انجام دهد بدون اینکه کسی مانع شود. اما هنوز یک یا چند سال با این مسئله فاصله داریم.
■ در 2013 هیچ توافقی در خصوص برنامه هستهای ایران صورت نخواهد گرفت■
بنابراین، دورنمای سال 2013 این است که هیچ توافقی در خصوص برنامه هستهای ایران صورت نخواهد گرفت، اما هیچ اقدام نظامی پیشدستانه ای هم به وسیله اسرائیل انجام نخواهد شد. خبر خوبی است؟ در واقع، نه. این خطر وجود دارد که در حالی که دیپلماسی با مانع روبرو است، «جنگ سایهها» بین اسرائیل بیش از پیش نگران و ایران، وخیمتر میشود. سال گذشته، نمیدانستیم آیا ایران ممکن است با منع محمولههای نفتی از تنگه هرمز، خشم خود را خالی کند. امسال، جنگ سایهها بین اسرائیل و ایران به صحنههای دیگری انتقال یافته است. یکی از این صحنهها، سوریه است.
■ اسرائیل و ایالات متحده در تلاش برای متلاشی کردن تأسیسات هستهای ایران، از سلاح سایبری استفاده کردهاند■
اسرائیل به یک حمله هوایی برقآسا به پایگاه تسلیحاتی حکومت سوریه در محدوده لبنان اقدام کرد. این حمله موجب واکنش تند و تیز شفاهی از سوی ایران شده، سؤالاتی در این باره پیش آورد که آیا این تنش ممکن است تشدید شود یا نه. حوزه دیگری که باید به آن توجه کرد، درگیری سایبری است که در آن هر دو طرف بیش از پیش فعال هستند. اسرائیل و ایالات متحده در تلاش برای متلاشی کردن تأسیسات هستهای ایران، از سلاح سایبری استفاده کردهاند. ایران به نوبه خود از سوی ایالات متحده، بازیگر بیش از پیش قابلی در جنگافزارهای تهاجمی سایبری تلقی میشود، بازیگری که ژنرال نیروی هوایی آمریکا، «ویلیام شلتون»، سال گذشته گفت نیرویی خواهد بود که با آن طرف خواهیم شد.
■جنگ سایه و سایبری شدت مییابد■
خلاصه کلام، سال 2013، سال متلاطمی خواهد بود. توافق بین شش قدرت و ایران به سرعت حاصل نخواهد شد. اسرائیل علیه برنامه [هستهای] ایران اقدام نظامی نخواهد کرد. اما تعجبی نخواهد داشت اگر هر دو طرف تلاش کنند با ابزار پنهانی، و به خصوص در حیطه جنگ سایبری، بر دیگری برتری جویند.
